Vijftig weken per jaar School

Februari 2014
Een school die vijftig weken per jaar open is, van acht uur 's ochtends tot zes uur 's avonds. Waar kinderen in alle rust en ruimte hun eigen programma doorlopen. Met tijd en aandacht voor het individu, met als inzet een betere ontwikkeling van het kind. Lucas Onderwijs fuseerde een jaar geleden met De School in Zandvoort.
Het is een bijzonder verbond, want Zandvoort ligt een eind buiten de regio waarin de Lucas opereert. Maar een onderwijsconcept dat zo anders in elkaar steekt en zoveel ruimte creëert voor ontwikkeling, moet wel een kans krijgen, zo redeneerde het bestuur destijds. Andere Lucasscholen zijn al eens een kijkje gaan nemen en via de Lucas Academie worden de ideeën ook verspreid.

Leerdynamiek
Tien jaar geleden zette Marjolein Ploegman, destijds directeur, nu bestuurder van De School, haar idee om in actie. Vijf jaar terug kon zij haar School openen. "Ik verbaasde me over zoveel zaken" vertelt Marjolein. "Bijvoorbeeld, je wilt als land een kenniseconomie zijn en het leervermogen is enorm en vervolgens gooi je dertien weken per jaar de scholen dicht. Dat rijmt niet met elkaar. Of: agressie van ouders richting de school is veel in het nieuws. Hoe zit dat? Waarom gebeurt dat? En als je burgerschap wilt ontwikkelen, hoe kan het dan dat kinderen zelf niets te zeggen hebben op school? Waarom laat je een kind alles overdoen als het één onderdeel nog niet beheerst? Een tussenuur? Wat is dat? De leraar is er niet dus we doen even niets? De praktijken van loopbaancoaches zitten vol met 35-plussers die niet weten wat hun talenten zijn. Dat is toch juist iets wat je op school onderzoekt? Waarom kun je op het VWO niet meer aan de slag ook met praktische vakken. Waarom kun je niet en een studiebol zijn en graag willen koken? De hbo's en mbo's zitten vol met ongemotiveerde studenten. Kinderen komen als vierjarigen binnen op school, één bonk leerdynamiek. Je moet als school bedenken hoe je dat kunt behouden."



En dus moest het anders. Maar hoe? "Alles is al bedacht", stelt Ploegman, "maar binnen zekere grenzen. En altijd aanbodgericht." Een van de uitgangspunten werd dan ook flexibele openingstijden. De School is vijftig weken per jaar geopend. Er is 2500 uur onderwijs, bijna het driedubbele van de 940 uur die reguliere scholen maken. "Die extra tijd zetten we in voor maatwerk. We weten bijvoorbeeld dat kinderen met dyslexie meer tijd nodig hebben. Die tijd hebben we." De School combineert opvang en onderwijs, iets wat niet vanzelf ging. "We hebben de middelen samengevoegd, dat levert efficiency op, maar de cao's zijn bijvoorbeeld wel gescheiden. Dat was nog een behoorlijke hobbel."

Sociocratisch
Dat maatwerk is iets waar ouders en kind zelf bij betrokken zijn. De School geeft onderwijs in themaweken. Elke thema duurt tien weken en bij de start spreken ouder, kind en leerkracht af wat de doelen zijn voor de komende tijd. "Dat gebeurt sociocratisch" vertelt directeur Andrea Koopmans. "We laten dat niet alleen maar aan de ouder of het kind over. Wij als school hebben kennis over leren en die brengen we ook in. We willen dat de drie partijen gezamenlijk tot een zo goed mogelijk besluit komen. En daarbij zorgen we ervoor dat alle 58 kerndoelen worden behaald."



Een ander uitgangspunt waar Marjolein en Andrea sterk aan hechten is de samenhang tussen school en gezin. "Als het gezin gedijt, dan gaat het ook met het kind beter", stelt Ploegman. Daarmee bedoelt ze dat de school ook rekening kan houden met de dynamiek van een hedendaags gezin ten bate van het kind. Want als leren en leven op elkaar is afgestemd, dan is het leerrendement hoger. Andrea: "Ik zit nu zo'n 25 jaar in het regulier en speciaal onderwijs. Je merkt dat zowel de leerkrachten als de ouders en leerlingen klem zitten. Vroeger kon je nog wel eens wat verzinnen als leerkracht, nu is er gewoon geen tijd meer voor het individuele kind. Hier geniet ik als onderwijsmens van de ruimte die er is. Er is een ontspanning in de school, kinderen weten heel goed wat hun sterke en zwakke punten zijn. Wil je gelijke kansen bieden aan kinderen, dan moet je ongelijk onderwijs geven. Hier kan dat, en dat is supergaaf. En we hebben in de afgelopen vijf jaar nog niet één kind doorverwezen", vertelt Andrea niet zonder trots.

In het dagelijks schoolleven zijn er wel dingen anders en in de afgelopen jaren doken diverse praktische kanten op. Zo is er geen begin of eind van het jaar. Leerlingen stromen door naar een volgend niveau wanneer zij daaraan toe zijn, en dat kan elke tien weken. "We moeten onze eigen rituelen vorm geven", aldus de directeur.


Wie meer wil weten over De School, kijkt hier.

Tekst Annemarie Breeve
Fotografie Lou Wolfs